تلاش برای تثبیت ارز ادامه دارد
بازار در انتظار دلار بیشتر؟

دنیای‌اقتصاد- در حالی‌كه سیاست‌های رسمی اعلام شده از سوی بانك مركزی و وزارت اقتصاد، دلالت بر عزم قاطع دولت بر تثبیت نرخ دلار حول‌وحوش رقم 1060 دارد، منابع خبری از ازدحام در برابر صرافی‌ها برای خرید دلار با نرخ رسمی خبر داده‌اند كه حاكی از عطش بازار برای دلار زیر 1100 تومان بوده و نشان می‌دهد كه رسیدن به نرخ هدف اعلام شده در گروی تزریق بیشتر دلار به بازار است. مقامات رسمی در پایان هفته گذشته از عرضه نامحدود ارز برای کنترل نرخ دلار و برگرداندن آن به روزهای پیش از شوک ارزی خبر دادند، اما گزارش‌های رسیده از بازار ارز حاکی است، روز یکشنبه مردم برای خرید دلار در برابر صرافی‌ها صف‌های طولانی تشکیل دادند تا دلار را با قیمت دولتی خریداری کنند؛ صف‌هایی که تا پاسی از شب نیز به طول انجامید. اصطلاح قیمت دولتی در ایران سال‌ها است برای قیمت پایین‌تر از قیمت بازار بکار برده می‌شود. روز یکشنبه گذشته صرافی بانک‌های ملی و ملت قیمت دلار را روی تابلو‌های خود 1078تومان درج کرده بودند که اختلاف چندتومانی با قیمت صرافی‌های آزاد داشت.

دلار در بازار آزاد 15 تومان گران شد
ازدحام برای خرید دلار دولتی
 حمیدرضا اسلامی منوچهری
در حالی که مقامات رسمی در پایان هفته گذشته از عرضه نامحدود ارز برای کنترل قیمت‌ها و بازگشت آن به روزهای پیش از شوک ارزی خبر داده بودند، گزارش‌های رسیده از بازار ارز حاکی است، روز یکشنبه گذشته مردم برای خرید دلار در برابر صرافی بانک‌ها به عنوان درگاه ارز کشور،  صف‌های طولانی تشکیل داده‌اند تادلار را با قیمت دولتی خریداری کنند.
صف‌هایی که تا پاسی از شب نیز به طول انجامیده است. اصطلاح قیمت دولتی در ایران سال‌ها است که برای قیمت كمتر یک کالا از قیمت بازار آن بکار برده می‌شود. روز یکشنبه گذشته صرافی بانک‌های ملی و ملت قیمت دلار را بر روی تابلو‌های خود 1078تومان درج کرده بودند که اختلاف چند تومانی با قیمت صرافی‌های آزاد داشت.
گزارش خبرنگار دنیای اقتصاد از بازار ارز تهران حاكی است در حالی كه عرضه دلار به قیمت دولتی 1080 تومان بوده اما صرافی‌های آزاد نرخ دلار را تا 1105 تومان نیز اعلام كرده‌اند كه نسبت به روز شنبه گذشته 15 تومان افزایش را نشان می‌دهد. اما در بازار سكه، قیمت‌ها روندی نزولی داشته به طوری كه سكه بهار طرح جدید و قدیم هر كدام تا 8 هزار تومان كاهش داشته‌اند.
در همین حال، قیمت مرجع دلار در بانک مرکزی در روز یاد شده یکهزار و 69 تومان و 9 ریال اعلام شده بود. یکشنبه گذشته قیمت سکه بهار آزادی نیز که در روزهای اخیر با افزایش قابل توجهی مواجه شده بود و بانک مرکزی از طریق حراج روزانه سکه سعی در کنترل آن داشت با قیمت‌های متفاوت برروی تابلو صرافی‌ها درج شد که دامنه آن از 348هزار تا 350هزار تومان بود. در همین حال محسن عباسی مدیر اداره نظارت بر موسسات پولی بانک مرکزی که مسوولیت مستقیم در نظارت بر صرافی‌های کشور دارد پیش‌بینی کرده که قیمت دلار امروز، سه‌شنبه، بین 5 تا 10تومان نسبت به قیمت 1080تومان روز یکشنبه کاهش یابد. به گزارش برخی خبرگزاری‌ها، صرافی‌های بانک‌ها روز یکشنبه دلار را 1075تومان از بانک مرکزی خریداری و به قیمت 1080تومان نیز به فروش می‌رساندند.
عباسی در عین حال به صرافی‌ها هشدار داده است که در صورت مشاهده هرگونه تخلفی با آنها برخورد قانونی صورت می‌گیرد. به گفته وی در حال حاضر 300 صرافی مجاز در تهران و در کل کشور جمعا 500 صرافی دارای مجوز وجود دارد. برخی گزارش‌ها حاکی است، صرافی بانک ملی روز یکشنبه 5 میلیون دلار از خزانه بانک مرکزی دریافت کرده و تا ظهر روز یاد شده آن را به متقاضیان فروخته است و در بعد از ظهر همین روز نیز 5 میلیون دیگر را به همین ترتیب به فروش رسانده است. اما گزارش‌های دیگر حاکی است، صرافی‌های بانک ملی و ملت که عرضه دلار را در صبح روز یکشنبه تا سقف 30 هزار دلار در اختیار مردم قرار می‌دادند، در بعد از ظهر این رقم را به 3هزار دلار کاهش دادند. ترکیب خریداران دلارهای یادشده واردکنندگان خرده پا، مسافرین، مردم عادی که پس‌اندازهای ریالی خود را در خطر می‌دیدند و دلالان ارز بوده‌اند.
ازدحام مردم برای خرید ارز 1078 تومانی
یكشنبه گذشته پس از ورود بانك مركزی برای كنترل بازار ارز و عرضه ارز با نرخ 1078 تومان توسط صرافی‌های بانك‌های ملی و ملت، مردم برای خرید دلار حاضر شدند چند ساعت در صف این صرافی‌ها بمانند، اما به صرافی‌هایی كه قیمت بالاتر ارائه كرده یا نرخی اعلام نمی‌كردند، مراجعه نكنند.
به گزارش خبرگزاری‌ها، التهاب در بازارهای ارز و طلا در حالی ادامه دارد كه بانك مركزی روز پنج‌شنبه هفته گذشته به صورت رسمی اعلام كرد كه برای كنترل بازار وارد عمل شده و با هرگونه تخلف از سوی سفته‌بازان و دلالان برخورد قانونی خواهد كرد.
رییس كل بانك مركزی طی تاریخ مذكور در گفت‌وگو با «فارس» از رساندن قیمت دلار به 1060 تومان خبر داد و گفت: بانك مركزی با تمام قدرت با تخلفات صورت گرفته در بازار ارز برخورد می‌كند. همچنین وی به دلالان هشدار داده بود كه در این ایام فكر هرگونه سوءاستفاده از وضعیت موجود بازار را از ذهن خود دور كنند.
این اظهارات بهمنی در حالی صورت گرفت كه مشاهدات خبرنگار فارس از بازار بیانگر بی‌توجهی دلالان و سفته‌بازان به هشدارهای بانك مركزی است، به نحوی كه از روز پنج‌شنبه تاكنون در هر ساعت از روز كه به بازار مراجعه شود، قیمت‌های متفاوتی از انواع ارز توسط دلالان و سفته‌بازان به مشتریان اعلام می‌شود.
قیمت دلار روز پنج‌شنبه با نوساناتی معادل 1150 تومان، 1120تومان، 1110 تومان و بالاخره 1100 تومان معامله شد. البته شایان ذكر است كه مداخله بانك مركزی و بانك ملی برای عرضه ارز به بازار تا حد قابل توجهی توانست قیمت‌ها را از حالت حبابی و كاذب خارج كرده و تا حدودی متعادل سازد، اما نكته اینجاست كه فعالیت سفته‌بازان باز هم به قوت خود باقی است.
از زمانی كه بانك مركزی به صورت رسمی برنامه خود را برای كنترل بازار اعلام كرد و عرضه انواع ارز توسط صرافی‌های بانك‌ها آغاز شد، ازدحام جمعیت در مقابل این صرافی‌ها به نحوی بود كه فعالیت دلالان كمی كساد شد.
نكته حائز اهمیت در بازارها نبود نرخ برای انواع ارز از جمله دلار كانادا، دلار استرالیا، فرانك سوئیس، ین ژاپن، درهم،‌ كرون دانمارك، كرون سوئد و كرون نروژ است.
صرافان در توضیح نداشتن نرخ برای این ارز‌ها می‌گویند به دلیل نوسانات بازار ترجیح می‌دهیم این ارز‌ها را برای فروش تهیه نماییم؛ چرا كه از زمانی كه بانك مركزی دلار را به بازار عرضه كرد قیمت سایر ارز‌ها نیز با نوسان و كاهش همراه بود به همین دلیل آوردن این نرخ‌ها ریسك بالایی دارد.
گزارش فارس حاكی است  ازدحام جمعیت در مقابل صرافی‌های بانك‌های ملت و ملی به حدی بود كه صف متقاضیان ارز به چند خیابان كشیده شد.
این صرافی‌ها با نوشتن قیمت دلار «1078 تومان» اعلام كردند دلار را به مردم می‌فروشند كه همین اختلاف قیمت بین صرافی‌های بانك‌ها و صرافی‌های غیررسمی دلیل تجمع مردم در مقابل صرافی‌های مذكور است. بنا براین گزارش، مردم برای اینكه ارز مورد نیاز خود را با قیمت دولتی از صرافی‌های مذكور تهیه كنند تا ساعت 8 شب در صف بودند و منتظر خرید ارز.
تذكر شدیداللحن بانك مركزی به چند صرافی
مدیر اداره نظارت بر موسسات پولی غیربانكی بانك مركزی پیش‌بینی كرد كه قیمت دلار پنج تا 10 تومان نسبت به قیمت 1080 تومانی روز یكشنبه كاهش یابد. محسن عباسی در گفت‌وگو با «ایسنا» با بیان اینكه كنترل بازار ارز به طور محسوسی در روزهای اخیر مشاهده شده است، اظهار كرد:‌ صرافی بانك‌های مختلف دلار را با قیمت 1075 تومان تهیه و با قیمت 1080 تومان به فروش می‌رسانند.
وی گفت:‌ حدود 80 بازرس بانك مركزی روز یكشنبه در طول سطح شهر تهران به بازرسی مشغول بودند كه این روند در هفته جاری ادامه می‌یابد. در صرافی هر یك از بانك‌ها هم یك بازرس مقیم وجود داشت كه بر امر توزیع ارز نظارت داشتند.
مدیر اداره نظارت بر موسسات پولی غیربانكی بانك مركزی از تذكر شدیداللحن به چند صراف خبر داد و گفت:‌ این صراف‌ها، اگر رویه خود را اصلاح نكنند قطعا مجوز آنها باطل خواهد شد.
به گفته وی در تهران 300 صرافی مجاز و در كل كشور 500 صرافی مجاز وجود دارد و دلیل اینكه صراف‌ها در روز شنبه و تا حدی یكشنبه نیمه‌تعطیل بودند، گفت:‌ آنها فكر نمی‌كردند بانك مركزی این حجم از عرضه را انجام بدهد.
عباسی پیش‌بینی كرد كه قیمت دلار در روز سه شنبه پنج تا 10 تومان كاهش بیابد.
صرافی بانك ملی كه صبح یكشنبه پنج میلیون دلار از خزانه بانك مركزی گرفته بود تا ظهر آن را تمام كرد و پنج میلیون دلار دیگر از خزانه تحویل گرفت. البته بانك‌ها می‌توانند به صورت نامحدود ارز تهیه كنند، اما ترجیح می‌دهند به دلیل نوسانات كاهشی به میزان هر روز ارز تهیه كنند.
نوسانات نرخ ارز در نیمه نخست سال
آمار میانگین نرخ ارز در شش ماه نخست سال جاری نشان می‌دهد در حالی كه نرخ دلار در این مدت نسبت به مدت مشابه سال 88 بیش از چهار درصد رشد یافته، اما نرخ یورو بیش از سه درصد كاهش داشته است. به گزارش ایسنا، آمار مقایسه‌ای میانگین نرخ ارز در نیمه نخست امسال و سال گذشته، حاكی از این است كه نرخ دلار 35/4 درصد رشد و نرخ یورو 73/3 درصد كاهش داشته است.
طبق اعلام گمرك كشور، قیمت هر دلار در تجارت خارجی كشور طی نیمه نخست امسال 10 هزار و 316 ریال بوده كه نسبت به رقم 9 هزار و 886 ریال در شش ماه اول سال گذشته‌ رشد یافته است.
براین اساس، قیمت هر یورو در تجارت خارجی كشور نیز در شش ماه ابتدایی امسال 13 هزار و 231 ریال بود كه در مقایسه با رقم 13 هزار و 744 ریال در شش ماه نخست سال 88 كاهش داشته است.
به موجب این گزارش، هر یورو در شش ماه نخست امسال معادل 28/1 دلار و در نیمه نخست سال 88 معادل 39/1 دلار بوده است.
این محاسبه را گمرك كشور بر پایه برابری نرخ ارز به ریال محاسبه كرده است.