هشدار یك كارشناس ارشد بازار سرمایه
مدیران و سهامداران مراقب باشند ، کف تالار لغزنده است !
از طرفی نقد شوندگی (liquidity) بورس كشور به شدت محدود می باشد به طوریكه به نسبت ارزش معاملات ،چرخه نقدینگی و به تبع آن ریسك نقد شوندگی بسیار پایین بوده و علاوه بر آن نسبت ارزش معاملات جاری به كل ارزش بازار در بورس تهران از تمام بورس های هم تراز خود نیز پائین تر است.امری كه شاید تشكیل صف های میلیونی خرید و فروش سهام نمونه عینی آن بوده و تنها می تواند ریسك سرمایه گذاری را بالا برد.

آنچه كه در خصوص بازار سرمایه اتفاق افتاده چیزی نیست جز تحول یكباره حجم معاملات و خیزش غیرمنتظره شاخص كل بازار كه با نگاهی به روند بورس های جهانی شاید این فقط بورس ایران باشد كه هر روز در حال فتح قله ای جدید و شكستن محدوده های مقاومتی بالاتر است.

اما آیا این جهش بازار مبرهن از هر گونه شائبه حباب قیمت ها،در قیاس با بازار های هم تراز خودش از تناسب قیمت به درآمد(p/e) قابل اعتمادی برخوردار بوده است؟


حباب و هجمه پول 

در این رابطه شاهین شایان آرانی ،كارشناس ارشد بازار سرمایه با ابراز نگرانی از ایجاد پدیده حباب گونه در روند فعلی معاملات بازار،اظهار داشت:با توجه به بررسی ابعاد كلی وضعیت اقتصاد جهان و تهدید های موجود و همچنین با نگاهی به وضعیت مؤلفه های كلان اقتصادی كشور كه از سوی نهاد هایی همچون بانك مركزی یا وزارت دارایی بیان میشود اگر چه به زعم برخی مسئولین رشد شاخص بورس و بهبود پی بر ای آن امری طبیعی است اما به لحاظ اینكه هنوز هیچ دورنمای روشنی در خصوص عملكرد و افزایش سود آوری یا بازدهی شركت ها به گوش نمی رسد ،عملاًباعث تشدید نگرانی ها درباره وسعت بیشتر دامنه حباب در روند معاملات سهام بورس كشور شده است.

وی افزود:فقدان بازار های جذاب سرمایه گذاری علیرغم حجم بالای نقدینگی در دست مردم باعث شده تا بورس اوراق بهادار كشور با هجمه پولی بالایی برای دست یابی افراد به فرصت های محدود سرمایه گذاری مواجه گردد،امری كه در نهایت سبب شكل گیری حباب به دلیل رشد هیجانی كاذب سرمایه های جدید خواهد شد .


تورم p/e

این فعال بازار سرمایه با اشاره به روند پی بر ای بازار در سالهای اخیر افزود:با نگاهی به بورس سالهای اولیه دهه 70و80 شمسی و در راستای سرمایه گذاری های انجام گرفته در آنها،متوسط پی بر ای، 5 یا 6 مرتبه بیشتر نبود اما در شرایط فعلی با عبور آهسته از این محدوده ،به شدت به ایجاد حباب و شكسته شدن قریب الوقوع قیمت های متورم شده انجامیده است.

عدم تناسب بورس تهران با سازوكارهای بین المللی

شایان آرانی در ادامه دلایل عمده ریسك بالای سرمایه گذاری در كشور را عنوان كرد و گفت:اولین نكته ای كه به عنوان عامل بازدارنده پی بر ای بازار اوراق بهادار تلقی می شود،عدم تناسب بورس تهران با سازوكارهای بین المللی و فعال نبودن كارگزاران،شركت ها و سرمایه گذاران جهانی در آن است كه طبیعتاً ًعلاوه بر جذب نشدن منابع خارجی مناسب در این زمینه،نتوانسته پی بر ای بازار را متناسب با میانگین پی بر ای بورس های دنیا ارتقاء دهد.


محدودیت نقدشوندگی 

از طرفی نقد شوندگی (liquidity) بورس كشور به شدت محدود می باشد به طوریكه به نسبت ارزش معاملات ،چرخه نقدینگی و به تبع آن ریسك نقد شوندگی بسیار پایین بوده و علاوه بر آن نسبت ارزش معاملات جاری به كل ارزش بازار در بورس تهران از تمام بورس های هم تراز خود نیز پائین تر است.امری كه شاید تشكیل صف های میلیونی خرید و فروش سهام نمونه عینی آن بوده و تنها می تواند ریسك سرمایه گذاری را بالا برد.


وابستگی بورس به دولت 

درآخر اینكه سازمان،شركت و شورای عالی بورس اوراق بهادار ایران به شدت به دولت وابسته است كه از لحاظ استاندارد های مختلف بورس های دنیا و ماهیت ایجاد بازار آزاد جایگاهی ندارد.


جاده لغزنده است 

وی در پایان با اذعان به اینكه فضای كنونی بازار سرمایه بسیار لغزنده و غیر قابل اطمینان است ،از آن به عنوان مجالی برای فرصت طلبان و موج سواران بورس یاد كرد و با اعلام اینكه جذب نقدینگی تنها نباید به سمت بورس و با اقدام كوركورانه افرادی غیر حرفه ای به این بازار صورت گیرد؛ به مدیران و مسئولین سازمان و شركت بورس همچنین سهامداران هشدار داد:با توجه به حجم نقدینگی بالا و فرصت های كم سرمایه گذاری در كشور ،باید مراقب گرایش بازار به سمت و سوی حبابی شدن قیمت های سهام در بورس بود و با افزایش گردش مالی سهام به ایجاد محیطی سالم و با حجم روان معاملات كمك كرد.